Grafik może być pełny i zgodny z zamówieniem klienta, a mimo to łamać Kodeks pracy. Zwykle chodzi o godziny między zmianami, a nie o same zmiany. Poniższe zasady dotyczą podstawowego systemu czasu pracy — w innych systemach część z nich działa inaczej.
-
11 godzin odpoczynku w każdej dobie art. 132 KP
Między końcem jednej zmiany a początkiem następnej w tej samej dobie pracowniczej musi minąć co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Wyjątki są wąskie: kadra zarządzająca w imieniu pracodawcy oraz akcja ratownicza lub usuwanie awarii — i wtedy pracownikowi należy się odpoczynek równoważny.
-
35 godzin odpoczynku w każdym tygodniu art. 133 KP
Raz w tygodniu co najmniej 35 godzin bez przerwy, w tym 11 godzin odpoczynku dobowego. Krócej — ale nie mniej niż 24 godziny — wolno tylko w kilku sytuacjach, np. przy zmianie pory pracy w związku z przejściem na inną zmianę.
-
Doba pracownicza, nie kalendarzowa art. 128 § 3 KP
Doba pracownicza to 24 kolejne godziny od rozpoczęcia pracy według grafiku. Jeśli następnego dnia zmiana zaczyna się wcześniej niż poprzedniego, część pracy wypada w tej samej dobie — i liczy się jako nadgodziny. Nie dotyczy to ruchomego czasu pracy (art. 140¹ KP).
-
Przeciętnie 40 godzin i pięć dni w tygodniu art. 129 § 1 KP
W okresie rozliczeniowym czas pracy nie może przekraczać przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu. Dni wolne z tego tytułu muszą się w grafiku znaleźć — nie wystarczy, że „wyjdzie na zero” w godzinach.
-
Razem z nadgodzinami — przeciętnie 48 godzin art. 131 § 1 KP
Tygodniowy czas pracy łącznie z nadgodzinami nie może przekroczyć przeciętnie 48 godzin w okresie rozliczeniowym. To twarda granica także wtedy, gdy pracownik sam chce więcej.
-
150 nadgodzin w roku art. 151 § 3–4 KP
Domyślny roczny limit nadgodzin z tytułu szczególnych potrzeb pracodawcy to 150 godzin. Inny limit można ustalić w układzie zbiorowym, regulaminie pracy albo umowie o pracę — ale zawsze w granicach przeciętnie 48 godzin tygodniowo.
-
Grafik co najmniej tydzień wcześniej art. 129 § 3 KP
Rozkład czasu pracy przekazujesz pracownikowi na piśmie lub w postaci elektronicznej co najmniej tydzień przed rozpoczęciem okresu, którego dotyczy. Grafik może być krótszy niż okres rozliczeniowy, ale musi obejmować co najmniej miesiąc.
-
Wolna niedziela co cztery tygodnie art. 151¹¹–151¹² KP
Kto pracuje w niedziele, powinien mieć co najmniej jedną wolną niedzielę na cztery tygodnie. Za pracę w niedzielę należy się inny dzień wolny w ciągu sześciu dni przed nią albo po niej, a gdy to niemożliwe — do końca okresu rozliczeniowego.
